Czym jest LOD w BIM?

LOD (Level Of Development) określa poziom wykonywanych modeli w BIM i tym samym pozwala na świadome określenie upraszczenia lub uszczegółowienia dokumentacji tworzonej w 3D. Służy to lepszej organizacji pracy zespołu podczas całego procesu projektowania, ale również upraszcza przekaz informacji przy zawieraniu umów i planów realizacyjnych. 

LOD a etapy projektu

LOD nie jest definiowany przez poszczególne fazy projektu. Bardziej to poszczególne etapy projektowe mogą być podsumowane przez konkretny poziom LOD. Jakie są powody takiego podejścia? Obecnie nie ma szczegółowych norm dotyczących faz projektowania. Wielu architektów stworzyło własne standardy, ale te różnią się w zależności od firmy. Nawet w ramach jednej firmy wymagania są czasami dostosowywane do potrzeb projektu. Poziom rozbudowy budynku przechodząc od koncepcji do projektu wykonawczego wymaga różnego poziomu szczegółowości. W zależności od fazy projektu budynek będzie zawierał elementy z różnych poziomów LOD.

LOD czym nie jest?

System ten nie jest zbiorem wymagań co do tego, co jest modelowane, kiedy i przez kogo. Jest to raczej język, za pomocą którego użytkownicy mogą zdefiniować te wymagania dla swoich firm lub projektów. Ta wyraźna artykulacja pozwala autorom modeli zdefiniować, jakie mogą być ich modele. Pozwala to na łatwiejszy dialog w zespole przy okreslaniu dokumentacji BIM.

Początki określania LOD

Wszystko zaczęło się w 2008 roku gdy AIA ( American Institute of Architects) opublikowało w dokumencie E202™-2008 Building Information Modeling Protocol. Ze względu na szybko zmieniający się charakter wykorzystania BIM, AIA przedstawiła w E202–2008 definicje LOD. 

Później do tego doszło w 2011 roku BIMForum, które zainicjowało opracowanie obecnej specyfikacji LOD. Utworzyło grupę roboczą złożoną z autorów zarówno od strony projektowania, jak i konstrukcji głównych dyscyplin. Aby pomóc w dalszej standaryzacji i konsekwentnym stosowaniu schematu LOD i aby zwiększyć jego użyteczność jako podstawy współpracy. AIA udzieliła licencji BIMForum na wykorzystanie jego najnowszej definicji LOD w niniejszej specyfikacji.

 Grupa robocza BIMForum najpierw zinterpretowała podstawowe definicje LOD AIA dla każdego systemu budynku, a następnie złożyła przykłady ilustrujące interpretacje. Ponieważ BIM znajduje coraz więcej zastosowań, grupa zdecydował, że zajęcie się nimi wszystkimi wykracza poza początkowy zakres. Zamiast tego definicje zostały opracowane w celu uwzględnienia geometri modelu, z myślą o trzech najbardziej powszechnych zastosowaniach. Czyli wielkościach wyjściowych, koordynacji 3D oraz kontroli i planowaniu 3D. Grupa poczuła się, że przyjmując to podejście, interpretacje byłyby wystarczająco kompletne, aby wspierać inne zastosowania.

Definicja LOD

Definicje LOD używane w niniejszej Specyfikacji są identyczne z opublikowanymi w zaktualizowanych dokumentach AIA dotyczących praktyki cyfrowej, z dwoma wyjątkami.
1) Po pierwsze, grupa robocza określiła potrzebę LOD, który definiowałby elementy modelu wystarczająco rozwinięte, aby umożliwić
szczegółową koordynacje między dyscyplinami – np. wykrywanie / unikanie kolizji, układ itp. Wymagania dla tego poziomu są
wyższe niż te dla 300, ale nie tak wysokie jak te dla 400, dlatego został oznaczony jako LOD 350. Dokumenty AIA nie
obejmuje LOD 350, ale powiązane wskazówki i instrukcje odnoszą się do niego.
2) Po drugie, chociaż LOD 500 jest uwzględniony w definicjach LOD AIA, grupa robocza nie uznała za konieczne dalsze
zdefiniowanie i zilustrowanie LOD 500 w specyfikacji, ponieważ dotyczy to weryfikacji w terenie. W związku z tym rozszerzony
opis i ilustracje graficzne w specyfikacji są ograniczone do LOD 100-400.

Czym jest LOD dla BIM?

Schemat LOD rozwiązuje kilka problemów, które pojawiają się, gdy BIM jest używany jako narzędzie do komunikacji lub współpracy, aby ktoś inny niż autor wyciągał z niego informacje:

1

Podczas procesu projektowania systemy i komponenty budowlane przechodzą od niejasnej idei koncepcyjnej do precyzyjnego opisu. W przeszłości nie było prostego sposobu na określenie, gdzie na tej ścieżce znajduje się element modelu. Autor wie, ale inni często tego nie robią.

2

Łatwo jest błędnie zinterpretować precyzję, z jaką modelowany jest element. Rysunki ręczne obejmują zakres od pociągnięć piórem na serwetce do twardej lini z wywołanymi wymiarami, a dokładność rysunku można wywnioskować z jego wyglądu. W modelu
chociaż ogólny komponent umieszczony w przybliżeniu może wyglądać dokładnie tak samo jak konkretny komponent umieszczony dokładnie, więc aby odróżnić różnicę, potrzebujemy czegoś oprócz wyglądu.

3

Można wywnioskować lub wyodrębnić informacje z BIM, których autor nie zamierza – niepotwierdzone wymiary mogą być
mierzone z precyzją, informacje o montażu często istnieją przed ich sfinalizowaniem itp. W przeszłości ten problem był
omijany szechogarniającymi zastrzeżeniami, które zasadniczo mówią: „Ponieważ niektóre informacje w modelu są niewiarygodne, nie możesz polegać na żadnej z nich”. Struktura LOD pozwala autorom modeli jasno określić wiarygodność danego elementu modelu, więc koncepcja staje się następująca: „Ponieważ niektóre informacje w modelu są niewiarygodne, możesz polegać na nich tylko w tym, co ja 
konkretnie powiedziałem, że możesz ”.

4

W środowisku współpracy, w którym osoby inne niż autor modelu polegają na informacjach zawartych w modelu
aby móc posunąć do przodu własną pracę, plan prac projektowych nabiera dużego znaczenia – jest to konieczne wiedzieć dla użytkowników modelu, kiedy informacje będą dostępne, aby zaplanować swoją pracę. Struktura LOD ułatwia to i rozwiązuje te problemy, udostępniając opracowany w branży standard opisujący stan rozwoju różnyvh systemów, złożeń i komponentów w ramach BIM. Ten standard zapewnia spójność komunikacji i wykonywania poprzez ułatwianie szczegółowego definiowania kamieni milowych i produktów BIM.

Jak czasem jest odczytywany LOD?

LOD czasem odczytywany jest jako poziom detalu (Level of Detail) zamiast poziom rozwoju (Level of Development). W  specyfikacji użyto konceptu poziomu rozwoju. Ma to znaczącą różnice. Poziom detalu zasadniczo określa, ile szczegółów zawiera element modelu. Poziom rozwoju to stopień, w jakim przemyślano geometrię elementu i dołączone informacje zostały przemyślane.  To stopień, w jakim członkowie zespołu projektowego mogą polegać na informacjach używając modelu. W zasadzie poziom detalu można traktować jako dane wyjściowe dla elementu, podczas gdy poziom rozwoju jest wiarygodnym wynikiem.

Podstawowe definicje LOD

LOD 100

Element modelu może być reprezentowany graficznie w modelu za pomocą symbolu lub innej ogólnej reprezentacji, ale nie satysfakcjonująco dla wymagań LOD 200. Informacje związane z elementem modelowym (tj. koszt na stopę kwadratową, tonaż HVAC itp.) można uzyskać z innych elementów modelu.
Interpretacja BIMForum: elementy LOD 100 nie są reprezentacjami geometrycznymi. Przykładami są informacje dołączone do innych modeli elementów lub symbole wskazujące na istnienie komponentu, ale nie o jego kształcie, rozmiarze lub dokładnym położeniu. Wszelkie informacje pochodzące z elementów LOD 100 należy traktować jako przybliżone.

LOD 200

Element modelu jest reprezentowany graficznie w jako ogólny system, obiekt lub zespół z przybliżonymi ilościami, rozmiarem, kształtem, położeniem i orientacją. Informacje inne niż graficzne mogą być również dołączone do elementu modelu.
Interpretacja BIMForum: W tym miejscu elementy LOD są ogólnymi symbolami zastępczymi. Mogą być rozpoznawalne jako ich składniki reprezentujące lub mogą być objętościami do rezerwacji miejsca. Wszelkie informacje pochodzące z elementów  LOD 200 muszą byś prane jako przybliżone.

LOD 300

Element modelu jest reprezentowany graficznie  jako określony system, obiekt lub zespół pod względem ilości, rozmiaru, kształtu, położenia i orientacji. Informacje niegraficzne mogą być również dołączone do elementu modelu.
Interpretacja BIMForum: Ilość, rozmiar, kształt, położenie i orientację zaprojektowanego elementu można zmierzyć bezpośrednio z modelu bez odwoływania się do niezmodelowanych informacji, takich jak uwagi lub objaśnienia wymiarów. Źródło projektu jest zdefiniowano i element jest umieszczony dokładnie z uwzględnieniem zalążka projektu.

LOD 350

Element modelu jest graficznie reprezentowany jako określony system, obiekt lub zespół pod względem ilości, rozmiaru, kształtu, położenia, orientacji i interfejsami z innymi systemami budowlanymi. Do modelu mogą być również dołączone informacje niegraficzne elementy modelu.
Interpretacja BIMForum: Modelowane są części niezbędne do koordynacji elementu z pobliskimi lub dołączonymi elementami. Te części obejmą takie elementy, jak wsparcie i połączenia. Ilość, rozmiar, kształt, położenie i orientacja elementu zgodnie z projektem
można mierzyć bezpośrednio z modelu bez odwoływania się do niezmodelowanych informacji, takich jak notatki lub objaśnienia wymiarów.

LOD 400

Element modelu jest graficznie reprezentowany jako określony system, obiekt lub zespół pod względem rozmiaru, kształtu, lokalizacji, ilości i orientacji wraz ze szczegółami, produkcją, montażem i informacjami dotyczącymi instalacji. Informacje inne niż graficzne mogą również być dołączone do elementu modelu.
Interpretacja BIMForum: Element LOD 400 jest modelowany z wystarczającą szczegółowością i dokładnością do wykonania reprezentacji składnika. Ilość, rozmiar, kształt, położenie i orientację zaprojektowanego elementu można zmierzyć bezpośrednio z modelu bez odwoływania się do niezmodelowanych informacji, takich jak notatki lub objaśnienia wymiarów.

LOD 500
nie używane

Element modelu jest reprezentacją zweryfikowaną w terenie pod względem rozmiaru, kształtu, lokalizacji, ilości i orientacji. Informacje inne niż graficzne mogą być również dołączane do elementów modelu.
Interpretacja BIMForum: Ponieważ LOD 500 odnosi się do weryfikacji w terenie i nie jest wskaźnikiem przejścia do wyższego poziomu modelu geometrii elementu lub informacji niegraficznych, niniejsza Specyfikacja nie definiuje ani nie ilustruje tego.

Źródła:

  1. AIA, E202-2008 Building Information Modeling Protocol, 2008
  2. BIMFORUM, Level of Development Specification, kwiecień 2019